เมื่อลูกพูดช้า...

“ลูกร้องเพลงได้ค่ะ แต่ไม่พูดคุยกับแม่เลย”

“ลูก2ขวบแล้ว ยังไม่พูดเลยค่ะ แบบนี้ถือว่าช้ามากหรือไม่คะ”

“ลูกเพื่อนอายุ1ขวบเท่ากับลูกพูดได้แล้ว ลูกเรายังไม่พูดเลยค่ะ”

    พัฒนาการด้านการพูดในเด็กเป็นสิ่งที่คุณพ่อคุณแม่หลายคนมีความกังวลเป็นอย่างมาก ยิ่งถ้าหากคนรู้จักมีลูกที่อยู่ในวัยเดียวกันเลย ย่อมสร้างความกดดันและการถูกเปรียบเทียบเป็นอย่างมาก

    เด็กบางคนเมื่ออายุประมาณ8เดือนก็เริ่มพูดคำแรกแล้ว แต่เด็กบางคนก็ก็ไม่พูดจนกระทั่งอายุ2ขวบถึงจะเริ่มพูด

    เราจะรู้ได้อย่างไรว่าลูกพูดช้า… หากลูกอายุ2ปี แต่พูดได้น้อยกว่า50คำ ลูกอาจมีพัฒนาการด้านการพูดช้ากว่าวัย

อะไรเป็นสาเหตุทำให้ลูกพูดช้า

  • ความผิดปกติทางด้านร่างกาย : โรคทางพันธุกรรม/ปัญหาการได้ยิน
  • ไม่ได้รับการกระตุ้น : การรู้ใจไปหมดทุกอย่างว่าลูกต้องการอะไร ก็ส่งผลทำให้ลูกมีพัฒนาการการพูดที่ช้ากว่าวัย เพราะเพียงแค่ลูกชี้นิ้ว ของที่อยากได้ก็ได้มาอย่างง่ายดาย โดยที่ลูกไม่ต้องพยายามที่จะพูดสื่อสารเลย
  • การเลี้ยงดู : ในครอบครัวที่มีการทะเลาะบ่อย หรือเด็กถูกตำหนิบ่อยๆ เด็กกลุ่มนี้จะไม่กล้าพูด
  • ภาวะออทิสติก : เด็กในกลุ่มนี้มักจะมีความล่าช้าทางภาษา มีปัญหาการสื่อสาร
  • ฝากลูกไว้กับหน้าจอ : เด็กบางคนร้องเพลงตามโฆษณาในทีวีได้หมด แต่ไม่พูดสื่อสารเลย เหตุผลเพราะว่าสื่อหน้าจอเป็นการสื่อสารทางเดียวคือให้เด็กดู แต่ไม่ได้ฝึกการโต้ตอบให้เด็ก

กระตุ้นลูกให้พูดสื่อสารด้วยวิธีง่ายๆ

  • กระตุ้นการมองหน้าสบตา : การมองหน้าสบตาเป็นจุดเริ่มต้นของการสื่อสารและการเรียนรู้ เวลาจะพูดคุยกับลูก คุณพ่อคุณแม่ควรอยู่ในระดับสายตาเดียวกันกับลูก กระตุ้นให้ลูกมองหน้าเมื่อกำลังพูดสื่อสาร
  • ออกกำลังกล้ามเนื้อปาก : เตรียมความแข็งแรงของกล้ามเนื้อปากโดยชวนลูกออกกำลังกล้ามเนื้อปากง่ายๆ เช่น อ้าปากให้กว้างที่สุด แลบลิ้นมาแตะอมยิ้ม เป่าฟองสบู่
  • เพิ่มคลังคำศัพท์ : ใช้สิ่งของในชีวิตประจำวัน/บัตรภาพ เช่น ลูกหิวน้ำ เมื่อเราหยิบน้ำส่งให้ ให้สอนลูกว่าอันนี้คือ “น้ำ” ลองให้ลูกพูดตาม ลองถามลูกซ้ำว่า”อันนี้คืออะไร” ให้ลูกลองตอบ
  • ฝึกลูกบอกความต้องการ : กระตุ้นลูกบอกความต้องการ เช่น “เอา” “ขอ” “ไม่” โดยเริ่มจากสถานการณ์เวลาลูกร้องจะเอาของ ก่อนที่จะยื่นให้ลูก ลองถามลูกว่า “เอาไหมลูก” ถ้าลูกยังไม่ตอบ อาจตอบเป็นตัวอย่างว่า”เอา” แล้วลองถามซ้ำ ถ้าลูกทำได้อย่าลืมคำชมนะคะ แต่ถ้ายังไม่ได้อย่าเพิ่งท้อใจไปค่ะ กระตุ้นซ้ำๆในสถานการณ์เดิมๆลูกจะเรียนรู้ได้เองค่ะ
  • สนุกกับการสอน : ทำให้ลูกรู้สึกว่าการพูดเป็นเรื่องที่สนุกสนานเพื่อกระตุ้นให้ลูกอยากพูด อาจใช้สื่อเช่น การเล่านิทานโดยใช้โทนเสียงสู่ต่ำให้ดูน่าตื่นเต้น ลูกก็จะสนใจมากขึ้นอีกทั้งยังได้เรียนรู้ภาษาผ่านการฟัง ขณะที่สอนลูกอย่ากดดันว่าลูกจะต้องพูดได้ทันที อย่าตำหนิลูกว่าทำไมไม่พูด ทำไมพูดไม่ชัด ลูกจะขาดความมั่นใจในการพูดได้ค่ะ